رادیولوژی مرکزی
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / مقالات / مایع آسیت چیست و به چه دلیل نیاز به تخلیه دارد؟

مایع آسیت چیست و به چه دلیل نیاز به تخلیه دارد؟

کلمه آسیت از کلمه یوناني ASKOS به معنای ساک و کیف منشاء گرفته و به معنای تجمع مایع در حفره صفاقي است. آسیت در تعریفي دیگر به وجود بیش از 25 سی‌سی مایع در حفره صفاقي گفته می‌شود. آسیت شایع‌ترین عارضه سیروز است و با افزایش ریسک عفونت و افت در کیفیت زندگي همراه است. شایع‌ترین علت آسیت، فشارخون بالا و پورت ناشي از سیروز است. سیروز مسئول 84 درصد موارد آسیت می‌باشد. آسیت های قلبي، کارسینوماتوز صفاقي و آسیت های مختلط ناشي از سیروز و یک بیماری ثانویه، مسئول 10 تا 15 درصد موارد آسیت مي باشند.

تخلیه انواع کیست با روشهای مختلف از جمله اقداماتی است که در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی مرکزی اصفهان با ضریب اطمینان بالا قابل انجام می‌باشد. لطفا جهت تعیین نوبت و کسب اطلاعات بیشتر به شماره تلفن 32202762 - 031 تماس حاصل فرمایید.

انواع آسیت

آسیت های بدخیم: آسیت ناشی از سرطان پیشرفته یک عارضه ناراحت‌کننده است که اغلب به مراقبت‌های بیمارستانی نیاز دارد. کاشته شدن کانون‌های سرطان در صفاق باعث تحریک ترشح مایع آسیت می‌شود، درحالی‌که جذب آن را از طریق مجاری لنفاوی دیافراگماتیک متوقف می‌کند. آسیت های بدخیم در انسداد پیشرفته وریدی یا لنفاوی نیز دیده می‌شوند، حتی اگر سلول‌های تومورال آزاد در صفاق وجود نداشته باشد. سیتولوژی در 06% تا 06% از موارد مثبت می‌شود.

آسیت های لنفاوی: تجمع مایع لنف آزاد در حفره صفاق، نوع نادری از آسیت است. اکثر مبتلایان بالغینی هستند و اکثراً زنان مسن که یک سرطان مخفی نظیر یک لنفوم یا آدنوکارسینوم در پانکراس یا معده دارند که باعث انسداد مجاری لنفاوی می‌شود. آسیت لنفاوی که از ترومای خارجی یا اشتباه جراحی تخلیه وریدی پورتوسیستمیک و اعمال جراحی برداشتن آنوریسم شکمی و لنفادنوپاتی خلف صفاقی ناشی شده باشد، پیش‌آگهی بهتری دارد. حدود 51% از موارد در کودکان دیده می شود معمولاً بزرگ‌تر از 5 سال سن که دچار ناهنجاری‌های لنفاوی مادرزادی هستند.

درمان آسیت

درمان اول: استفاده از داروهای ادرارآور برای کم کردن حجم خون است که باعث می‌شود مقداری از حجم خون کم شود و مایع داخل شکم به‌تدریج کمتر شود. این روش برای بیمار آسان است، ولی داروهای مدر دارای عوارضی هستند که می‌تواند باعث آزار بیمار شود و از طرفی در برخی موارد بیماری با این داروها خوب کنترل نمی‌شود.

درمان دوم: کشیدن مایع آسیت به‌تناوب هر دو هفته یا هرماه است، اگرچه این روش برای بیمار اندکی سخت است و نیاز به بستری شدن موقت دارد، ولی گاهی تنها راه درمان است. درنهایت اگر بتوان علت اصلی بیماری را برطرف کرد مثلاً پیوند کبد برای درمان سیروز انجام شود؛ آسیت به‌کلی درمان خواهد شد.

مایع آسیت چیست

معاینه بالینی

در معاینه بالینی دو عامل مهم برای تشخیص آسیت وجود دارد. مایع در حفره شکم با چرخیدن جابه‌جا می‌شود به‌نحوی‌که در محل تجمع مایع ماتیته ایجاد می‌شود و در طرف مقابل آن ماتیته از بین می‌رود و با ضربه به شکم موج در شکم ایجاد می‌شود. البته برای تشخیص بالینی آسیت حداقل باید 5166 سی‌سی مایع در شکم جمع شده باشد. در مواردی که به دلیل چاقی و یا مایع کم تشخیص بالینی امکان‌پذیر نباشد، می‌توان از سونوگرافی برای تشخیص آسیت استفاده نمود

علل آسیت

به علل مختلف ممکن است تجمع مایع در حفره شکمی ایجاد شود

آسیت می‌تواند فرم پیشرفته‌ی ورم اندام‌ها به دنبال بیماري نارسایی قلبی باشد، یعنی وقتی نارسایی قلبی به درجات خیلی شدید می‌رسد، ورم پاها از مچ به ساق و از ساق به ران و درنهایت به شکم گسترش می‌یابد.

در مورد بیماری‌های کلیه که یکی از آن‌ها دفع شدید پروتئین از کلیه‌ها است که در صورت وخامت می‌تواند بیماري آسیت ایجاد شود؛ اما عامل اصلی آسیت، سیروز کبدي است، سیروز کبدي به معناي آسیب ساختمان و عملکرد کبدي است. از آنجا که خون سیاهرگی بیشتر احشاي شکمی باید قبل از رسیدن به قلب از کبد رد شود و در آنجا فیلتر شود، وقتی ساختمان کبد در اثر سیروز به هم می‌ریزد، راه رسیدن خون به قلب سد می‌شود و به‌این‌ترتیب مایع در شکم تجمع می‌کند. از طرفی کبد که محل اصلی ساختن آلبومین است، در اثر بیماري سیروز نمی‌تواند آلبومین بسازد و کم شدن آلبومین خون باعث خروج پلاسما از داخل رگ‌ها به بیرون آن‌ها و بروز ورم می‌شود.

علت دیگر آسیت می‌تواند انواع سرطان‌های داخل شکم مثل سرطان معده، سرطان کبد و سرطان روده بزرگ باشد که البته شیوع کمتري نسبت به سیروز کبدي دارند، ولی به‌عنوان اولین تظاهر این بیماری‌ها اهمیت دارند.

تظاهرات بالینی

افزایش دور شکم و ازدیاد وزن، اشکال در تنفس به علت مشکل در اتساع دیافراگم، تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی به علت فشار بر روده‌ها، اختلال در تعادل آب و الکترولیت است.

نحوه تخلیه‌ی کیست‌ها و مایع آسیت

موقعیت بیمار در تخت با سر بالا در 45 درجه اجازه می‌دهد تا مایع در قسمت تحتانی شکم تجمع یابد. پس از ضدعفونی کردن سطح شکم با محلول ضدعفونی‌کننده و بی‌حسی موضعی، پزشک با واردکردن یک سوزن (همراه با یک غلاف پلاستیکی) 2 تا 5 سانتیمتر درون صفاق و سپس خارج کردن سوزن از غلاف پلاستیکی اجازه می‌دهد تا تخلیه مایع انجام شود. حداکثر تا یازده لیتر از مایع ممکن است در طی عمل خارج شود. اگر درناژ مایع بیش از 5 لیتر است، بهتر است به‌منظور جلوگیري از افت فشارخون بیمار سرم وریدي آلبومین تجویز گردد. این روش بدون درد است و بیمار نیاز به هیچ نوع آرام بخشی ندارد و اگر سرگیجه ندارد با کنترل فشارخون می‌تواند مرخص شود.

شرایط و ملاحظات نمونه‌گیری

براي انجام آزمایش رضایت‌نامه گرفته شود. بیمار نیاز به ناشتا بودن ندارد، مگر زمانی که مسکن‌های قوي به بیمار داده شود یا براي جمع‌آوری مایع، بیمار تحت عمل جراحی قرار گیرد. از بیمار بخواهید تا قبل از آزمایش ادرار نماید یا مثانه‌اش را تخلیه کند تا مثانه طی پاراسنتز سهواً سوراخ نشود.

موارد منع کاربرد

چنانچه حجم زیادي از مایع صفاقی کشیده شده باشد و مایع مجدداً جمع شود، منشأ آن مایع داخل عروقی است که موجب هیپوولمی می‌شود. اغماي کبدي در مبتلایان به بیمارهاي کبدي مزمن پریتونیت در صورت وجود آسیت بدخیم، مجراي سوزن ممکن است سبب پراکندگی تومور گردد.

روشهای رادیو گرافی و سونوگرافی از جمله اقدامات تشخیصی هستند که در بیشتر موارد در صورت عدم دقت، می‌توانند مسیر تشخیص، کنترل و درمان بیماری را تغییر دهند و حتی به قیمت جان بیمار ختم شوند. امروزه مراکز رادیولوژی و سونوگرافی مجهز، دقیق و مدرن زیادی در اغلب شهرها از جمله اصفهان وجود دارد که گزینش و مراجعه به آنها می‌تواند نتایج مثبتی در پی داشته باشد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا
تلفن : 32202762 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
روش های نمونه برداری از پستانروش های نمونه برداری از پستان

در بیوپسی FNA پستان، پزشک با استفاده از یک سوزن بسیار نازک مقدار کمی از بافت یا مایع توده مشکوک را خارج می کند . اگر توده مورد نظر قایل لمس باشد ، پزشک با کمک حس لامسه سوزن را به سمت آن هدایت می کند در غیر اینصورت نیاز به سونوگرافی است ... ادامه مطلب

آیا در دوران بارداری می‌توان ماموگرافی انجام داد؟آیا در دوران بارداری می‌توان ماموگرافی انجام داد؟

ماموگرافی در واقع استفاده از پرتوهای خفیف اشعه ایکس به منظور آزمایش بافت سینه است. این آزمایش به منظور شناسایی و تشخیص بیماری‌های پستان در زنانی انجام می‌شود که با ناهنجاری‌هایی از قبیل وجود درد پستان و فرورفتگی نوک پستان مواجه شده‌اند. ... ادامه مطلب

آیا رادیولوژی و رادیوگرافی با هم متفاوت هستند؟آیا رادیولوژی و رادیوگرافی با هم متفاوت هستند؟

پرتونگاری یا رادیوگرافی به شیوه بررسی بدن با تاباندن پرتوهای ایکس بر آن و تولید تصویرهایی بر روی کلیشه یا پرده‌های حساس را گویند و رادیولوژی دربرگیرنده رشته‌های بسیاری است که بر مبنای کاربرد پرتوهای یون‌ساز برای تشخیص بیماری‌ها یا درمان آن‌ها می‌باشد ... ادامه مطلب

انواع سونوگرافی و آمادگی‌ قبل از آنهاانواع سونوگرافی و آمادگی‌ قبل از آنها

سونوگرافی یا اسکن امواج فراصوتی ، روشی است که از امواج صوتی با فرکانس بسیار بالا برای ایجاد تصویری از بخشی از قسمت داخلی بدن استفاده می‌نمایند.به منظور انجام سونوگرافی بهتر است از نکات قبل از هر سونوگرافی آگاهی کامل داشته باشید تا در بررسی‌های انجام شده دچار مشکل نشوید ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465