ندول تیروئید چیست؟ معرفی انواع ندول های تیروئید
ندول تیروئید به توده یا برآمدگی غیرطبیعی گفته میشود که در اثر رشد بافت یا تجمع مایع در غده تیروئید ایجاد میشود. ندولهای تیروئید ممکن است منفرد یا متعدد باشند و از نظر اندازه و ماهیت تفاوت داشته باشند. بیش از ۹۰ درصد این ندولها خوشخیم هستند و معمولا علامتی ایجاد نمیکنند.
علائم داشتن ندول تیروئید به اندازه و محل آن بستگی دارد؛ ندولهای بزرگ ممکن است باعث برجستگی جلوی گردن، احساس فشار در گلو یا مشکل در بلع شوند. در ادامه با انواع ندول تیروئید، علت ایجاد و روشهای تشخیص آن آشنا میشوید.

ندول تیروئید چیست؟
غده تیروئید در قسمت جلویی گردن و زیر حنجره قرار دارد و وظیفه تولید هورمونهایی را بر عهده دارد که در تنظیم سوختوساز بدن، ضربان قلب و دمای بدن نقش دارند. گاهی بخشی از سلولهای این غده بهصورت غیرطبیعی رشد میکنند یا در قسمتهایی از آن مایع تجمع پیدا میکند. در نتیجه، تودههایی به نام ندول تیروئید تشکیل میشوند.
ندولها ممکن است در یک قسمت از غده یا در هر دو لوب تیروئید ایجاد شوند. اندازه آنها از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر متغیر است. برخی ندولها جامد (Solid)، برخی حاوی مایع (کیستیک) و بعضی ترکیبی از بافت جامد و مایع هستند.
نکته مهم این است که تشخیص ماهیت ندول صرفاً با لمس آن امکانپذیر نیست. پزشک معمولاً با استفاده از سونوگرافی تیروئید، اندازه، شکل، حاشیه، ترکیب و ویژگیهای داخلی ندول را بررسی میکند و در صورت وجود معیارهای لازم، نمونهبرداری با سوزن ظریف (FNA) را درخواست میکند.
علائم ندول تیروئید چیست؟
بیشتر ندولهای تیروئید بدون علامت هستند و ممکن است فرد تا مدتها از وجود آنها اطلاع نداشته باشد. گاهی این تودهها به شکل برجستگی در قسمت جلویی گردن دیده میشوند یا هنگام لمس قابل تشخیص هستند. در برخی موارد نیز وجود ندول بهطور اتفاقی و هنگام انجام سونوگرافی، سیتیاسکن یا MRI برای بررسی مشکلات دیگر مشخص میشود.
علائم داشتن ندول تیروئید معمولاً به اندازه و محل قرارگیری آن بستگی دارد. ندولهای بزرگتر ممکن است با فشار بر ساختارهای اطراف، نشانههایی مانند موارد زیر ایجاد کنند:
- برجستگی یا تورم در قسمت جلویی گردن
- احساس فشار یا گرفتگی در گلو
- دشواری در بلع غذا یا مایعات
- مشکل در تنفس، بهویژه هنگام دراز کشیدن
- گرفتگی یا تغییر صدا
- درد یا ناراحتی در ناحیه گردن (در برخی موارد)
البته وجود درد یا بزرگی ندول بهتنهایی نشانه بدخیمی نیست. پس از شناسایی توده، پزشک با بررسی اندازه، ترکیب، حاشیه و سایر ویژگیهای آن در سونوگرافی، میزان مشکوک بودن ندول را ارزیابی میکند و در صورت نیاز نمونهبرداری با سوزن ظریف (FNA) را درخواست میدهد.
در این شرایط، مراجعه به یک مرکز تخصصی برای انجام سونوگرافی و نمونهبرداری دقیق اهمیت دارد. در صورت نیاز به بررسی بافتی، انتخاب بهترین مرکز نمونه برداری تیروئید که نمونهبرداری را با هدایت سونوگرافی انجام میدهد، به افزایش دقت فرایند کمک میکند.
برای انجام سونوگرافی تیروئید در اصفهان و دریافت گزارش دقیق از وضعیت غده تیروئید و ندول های احتمالی، می توانید به رادیولوژی و سونوگرافی مرکزی اصفهان مراجعه کنید. برای مشاوره و رزرو نوبت با شماره زیر تماس بگیرید.
☎️ شماره تماس: 32202762 - 031
علت ایجاد ندول تیروئید
علت ایجاد ندول تیروئید همیشه مشخص نیست، اما عوامل مختلفی مانند رشد غیرطبیعی سلولهای تیروئید، کمبود ید، التهاب مزمن غده تیروئید و سابقه خانوادگی میتوانند در شکلگیری آن نقش داشته باشند. ندولها ممکن است بهصورت منفرد یا متعدد ایجاد شوند و از نظر ترکیب بافتی و عملکرد هورمونی با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
بیشتر ندولهای تیروئید خوشخیم هستند و تنها درصد کمی از آنها ماهیت سرطانی دارند. مهمترین عوامل مرتبط با ایجاد این تودهها عبارتاند از:
- کمبود ید: ید برای تولید هورمونهای تیروئید ضروری است. دریافت ناکافی ید میتواند باعث تحریک غده تیروئید و ایجاد گواتر و ندول شود.
- سابقه خانوادگی: داشتن سابقه ندول تیروئید یا برخی بیماریهای تیروئیدی در اعضای خانواده میتواند احتمال ابتلا را افزایش دهد.
- التهاب تیروئید: بیماریهای التهابی مانند تیروئیدیت هاشیموتو ممکن است با ایجاد تغییرات بافتی و تشکیل ندول همراه باشند.
- رشد غیرطبیعی سلولها: تکثیر موضعی سلولهای تیروئید میتواند باعث تشکیل تودههای خوشخیم یا در موارد کمتری بدخیم شود.
- افزایش سن و عوامل هورمونی: شیوع ندولهای تیروئید با افزایش سن بیشتر میشود و این تودهها در زنان شایعتر از مردان هستند.
انواع ندول تیروئید
ندولهای تیروئید از نظر ماهیت به دو گروه اصلی خوشخیم و بدخیم تقسیم میشوند. بیشتر ندولهای تیروئید خوش خیم هستند و تنها درصد کمی از آنها سرطانیاند. تشخیص نوع ندول با بررسی سونوگرافی، آزمایشهای تیروئید و در صورت نیاز نمونهبرداری انجام میشود.
ندول خوش خیم تیروئید
ندولهای خوشخیم سرطانی نیستند و به بافتهای اطراف یا سایر اندامها گسترش پیدا نمیکنند. برخی از آنها بهمرور بزرگ میشوند، اما معمولاً خطری از نظر سرطان ندارند. انواع شایع ندول خوش خیم تیروئید عبارتاند از:
- ندول کلوییدی: در اثر تجمع ماده کلویید و رشد موضعی بافت تیروئید ایجاد میشود و معمولاً خوشخیم است.
- کیست تیروئید: حاوی مایع است و ممکن است کاملاً کیستیک یا ترکیبی از مایع و بافت جامد باشد.
- ندول آدنوماتوز: در اثر رشد خوشخیم سلولهای تیروئید ایجاد میشود و ممکن است بهصورت منفرد یا متعدد وجود داشته باشد.
- ندول التهابی: در اثر تغییرات ناشی از بیماریهای التهابی تیروئید ایجاد میشود و گاهی در سونوگرافی شبیه یک ندول واقعی دیده میشود.
ندول بدخیم تیروئید
ندول های بدخیم حاوی سلولهای سرطانی هستند و در صورت پیشرفت ممکن است به بافتهای اطراف یا سایر قسمتهای بدن گسترش پیدا کنند. مهمترین انواع سرطان تیروئید که ممکن است به شکل ندول بدخیم تیروئید ظاهر شوند عبارتاند از:
- سرطان پاپیلاری تیروئید: شایعترین نوع سرطان تیروئید است و معمولاً رشد آهستهای دارد. این نوع سرطان ممکن است به غدد لنفاوی گردن گسترش پیدا کند.
- سرطان فولیکولار تیروئید: از سلولهای فولیکولی غده تیروئید منشأ میگیرد و ممکن است از طریق جریان خون به استخوان یا ریه گسترش پیدا کند.
- سرطان مدولاری تیروئید: از سلولهای C تیروئید که هورمون کلسیتونین تولید میکنند منشأ میگیرد و در برخی موارد زمینه ارثی دارد.
- سرطان آناپلاستیک تیروئید: نوع نادر اما بسیار تهاجمی سرطان تیروئید است که معمولاً رشد سریعی دارد.
روش های تشخیص ندول های تیروئید چیست؟
برای تشخیص ندول تیروئید و بررسی خوشخیم یا بدخیم بودن آن، پزشک از معاینه بالینی، آزمایش خون و روشهای تصویربرداری استفاده میکند. انتخاب روش تشخیصی به اندازه ندول، علائم بیمار، سابقه خانوادگی و نتایج بررسیهای اولیه بستگی دارد. مهمترین روشهای تشخیص گره های تیروئید عبارتاند از:
معاینه بالینی تیروئید
پزشک با لمس قسمت جلویی گردن، غده تیروئید را از نظر وجود توده، بزرگی یا تغییرات غیرطبیعی بررسی میکند. همچنین ممکن است غدد لنفاوی گردن را از نظر تورم یا وجود توده معاینه کند. البته ندولهای کوچک معمولاً با لمس قابل تشخیص نیستند و به بررسیهای تکمیلی نیاز دارند.
آزمایش خون تیروئید
آزمایش خون برای بررسی عملکرد غده تیروئید و اندازهگیری سطح هورمونهای آن انجام میشود. مهمترین آزمایشها عبارتاند از:
- TSH: برای بررسی عملکرد کلی غده تیروئید و تشخیص احتمال کمکاری یا پرکاری.
- T4 و T3: برای ارزیابی سطح هورمونهای تیروئید، بهویژه در صورت غیرطبیعی بودن TSH.
- آنتیبادیهای تیروئید: مانند Anti-TPO که در صورت شک به بیماریهای خودایمنی مانند تیروئیدیت هاشیموتو درخواست میشوند.
نکته مهم اینکه طبیعی بودن آزمایش تیروئید، وجود ندول یا حتی احتمال بدخیمی آن را رد نمیکند.
سونوگرافی تیروئید
سونوگرافی تیروئید مهمترین روش تصویربرداری اولیه برای شناسایی و ارزیابی ندولهای تیروئید است. این روش با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از ساختار داخلی غده تیروئید ارائه میدهد و بدون استفاده از اشعه ایکس انجام میشود.
در سونوگرافی، ویژگیهای مختلف ندول بررسی میشوند، از جمله:
- اندازه و تعداد ندولها
- جامد، کیستیک یا مختلط بودن ندول
- میزان اکوژنیسیته (روشن یا تیره بودن ندول)
- منظم یا نامنظم بودن حاشیهها
- وجود نقاط اکوژن یا کلسیفیکاسیون
- شکل ندول و نسبت ارتفاع به عرض
- وضعیت غدد لنفاوی اطراف تیروئید
پزشک بر اساس این ویژگیها و با استفاده از سیستم طبقهبندی TI-RADS، میزان مشکوک بودن ندول را ارزیابی میکند. نتیجه این بررسی در تصمیمگیری برای پیگیری دورهای یا انجام نمونهبرداری نقش مهمی دارد.
نمونه برداری از ندول تیروئید
نمونهبرداری با سوزن ظریف یا FNA یکی از روشهای مهم برای بررسی ماهیت سلولی ندول تیروئید است. در این روش، پزشک با استفاده از یک سوزن باریک، تعدادی سلول از ندول برداشت میکند تا در آزمایشگاه پاتولوژی بررسی شوند. نمونهبرداری معمولاً تحت هدایت سونوگرافی انجام میشود تا سوزن با دقت بیشتری وارد قسمت مورد نظر شود. انجام FNA برای تمام ندولها ضروری نیست و معمولاً زمانی توصیه میشود که اندازه و ویژگیهای سونوگرافی ندول، احتمال بدخیمی را مطرح کنند.
نتیجه نمونهبرداری بر اساس سیستم بتسدا (Bethesda) در شش گروه طبقهبندی میشود و به پزشک در تعیین اقدامات بعدی کمک میکند.
اسکن تیروئید (اسکن هستهای)
اسکن تیروئید با استفاده از مقدار مشخصی ماده رادیواکتیو، میزان جذب ماده توسط بافت تیروئید را بررسی میکند. این روش بهویژه زمانی کاربرد دارد که سطح TSH خون پایینتر از حد طبیعی باشد.
بر اساس میزان جذب ماده، ندولها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
- ندول گرم (Hot): جذب ماده رادیواکتیو در آن بیشتر است و معمولاً فعالیت هورمونی بالاتری دارد.
- ندول سرد (Cold): جذب ماده در آن کمتر است و فعالیت هورمونی کمتری نسبت به بافت اطراف دارد.
بیشتر ندولهای سرد خوشخیم هستند، اما در مقایسه با ندولهای گرم احتمال بدخیمی بیشتری دارند؛ بنابراین در صورت وجود ویژگیهای مشکوک، به بررسی تکمیلی نیاز است.
سیتیاسکن و MRI
سیتیاسکن و MRI معمولاً روشهای اولیه تشخیص ندول تیروئید نیستند؛ اما در شرایط خاص، مانند ندولهای بسیار بزرگ، گواتر حجیم یا احتمال گسترش توده به ساختارهای اطراف گردن و قفسه سینه، ممکن است برای بررسی دقیقتر درخواست شوند.
روش های درمان ندول تیروئید
درمان ندول تیروئید به اندازه، نوع، میزان رشد، عملکرد هورمونی و احتمال بدخیمی آن بستگی دارد. همه ندولهای تیروئید نیاز به درمان ندارند و در بسیاری از موارد، اگر ندول کوچک و خوشخیم باشد و علامتی ایجاد نکند، پزشک فقط پیگیری دورهای با سونوگرافی را توصیه میکند.
مهمترین روشهای درمان ندول تیروئید عبارتاند از:
- پیگیری و کنترل دورهای ندول: اگر ندول تیروئید خوشخیم باشد و باعث فشار بر اندامهای اطراف یا اختلال هورمونی نشود، معمولاً نیازی به جراحی یا درمان تهاجمی ندارد. در این شرایط، پزشک با انجام سونوگرافیهای دورهای، تغییرات اندازه و ظاهر ندول را بررسی میکند.
- درمان دارویی ندول تیروئید: درمان دارویی برای تمام ندولهای تیروئید کاربرد ندارد. اگر ندول با پرکاری تیروئید همراه باشد، پزشک ممکن است داروهای کنترلکننده تولید هورمون تیروئید را تجویز کند. این داروها به کنترل پرکاری کمک میکنند، اما لزوماً باعث از بین رفتن ندول نمیشوند. همچنین مصرف لووتیروکسین برای کوچک کردن ندولهای خوشخیم در افرادی که عملکرد طبیعی تیروئید دارند، بهطور معمول توصیه نمیشود.
- تخلیه کیست تیروئید: اگر ندول ماهیت کیستیک داشته باشد و به دلیل تجمع مایع باعث درد، فشار یا ناراحتی در گردن شود، پزشک ممکن است تخلیه مایع کیست را با استفاده از سوزن ظریف و تحت هدایت سونوگرافی انجام دهد. البته احتمال پر شدن مجدد کیست وجود دارد.
- درمان ندول تیروئید با روش آر اف: آر اف تیروئید در اصفهان یکی از روشهای کمتهاجمی برای کوچک کردن برخی ندولهای خوشخیم تیروئید است. در این روش، پزشک با هدایت سونوگرافی یک الکترود ظریف را وارد ندول میکند. سپس با استفاده از انرژی امواج رادیوفرکانسی، حرارت کنترلشدهای در بافت ندول ایجاد میشود که به تخریب تدریجی سلولهای آن و کاهش حجم توده کمک میکند.
- جراحی ندول تیروئید: در برخی شرایط، جراحی بهترین روش درمان ندول تیروئید است. بسته به شرایط بیمار، ممکن است بخشی از غده تیروئید (لوبکتومی) یا تمام آن برداشته شود (تیروئیدکتومی کامل).
سوالات متداول درباره ندول تیروئید
آیا ندول تیروئید خطرناک است؟
بیشتر ندولهای تیروئید خوشخیم هستند و خطری ایجاد نمیکنند؛ اما برخی از آنها ممکن است بدخیم باشند. برای تشخیص ماهیت ندول، بررسی سونوگرافی و در صورت نیاز نمونهبرداری ضروری است.
آیا ندول تیروئید باعث سرطان میشود؟
خیر، بیشتر ندولها سرطانی نیستند؛ اما درصد کمی از آنها ممکن است ماهیت بدخیم داشته باشند.
آیا ندول تیروئید خودبهخود از بین میرود؟
برخی ندولهای کیستیک ممکن است کوچک شوند، اما بیشتر ندولها خودبهخود از بین نمیروند و به پیگیری دورهای نیاز دارند.
بهترین روش تشخیص ندول تیروئید چیست؟
سونوگرافی تیروئید مهمترین روش تصویربرداری برای بررسی اندازه، ساختار و ویژگیهای ندول است. در صورت وجود علائم مشکوک، ممکن است نمونهبرداری با سوزن ظریف (FNA) نیز انجام شود.
آیا ندول تیروئید باعث چاقی یا لاغری میشود؟
ندول بهتنهایی معمولاً باعث تغییر وزن نمیشود؛ اما اگر با اختلال عملکرد تیروئید و پرکاری یا کمکاری آن همراه باشد، ممکن است وزن بدن تغییر کند.
آیا ندول تیروئید نیاز به جراحی دارد؟
خیر، بسیاری از ندولهای خوشخیم نیازی به جراحی ندارند. جراحی معمولاً برای ندولهای بدخیم، برخی ندولهای مشکوک یا تودههای بزرگ و علامتدار توصیه میشود.
آیا ندول تیروئید در سونوگرافی مشخص میشود؟
بله، سونوگرافی میتواند تعداد، اندازه، محل و ویژگیهای ساختاری ندول را مشخص کند و به ارزیابی احتمال بدخیمی آن کمک کند.
چه اندازهای از ندول تیروئید خطرناک است؟
اندازه بهتنهایی نشاندهنده بدخیمی نیست. ویژگیهای ظاهری ندول در سونوگرافی و طبقهبندی TI-RADS در تعیین میزان خطر و نیاز به نمونهبرداری اهمیت بیشتری دارند.
آیا ندول تیروئید درد دارد؟
بیشتر ندولها بدون درد هستند؛ اما گاهی خونریزی داخل ندول یا التهاب تیروئید میتواند باعث درد و حساسیت در جلوی گردن شود.
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا
تلفن : 32202762 - 031
درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید
-
عود تومورهای تيروئيد بعد از تیروئیدکتومی توتال
تاریخ انتشار : 1399-12-24تاریخ بروز رسانی : 1405-07-23 -
ندول بدخیم تیروئید چیست و چه علامتی دارد؟
تاریخ انتشار : 1396-06-30تاریخ بروز رسانی : 1405-07-23
نظرات کاربران درباره این مطلب :محمد سعیدی [ 1402-05-10 ]
با سلام و احترام به استحضار میرسانم اطلاعات بسیار مفید و جامعی در مورد ندول و عملکرد تیرویید بود و مرا که چند ندول کوچک دارم را از نگرانی خارج کرد
زهرا ساکی [ 1402-03-29 ]
سلام بابت اطلاعات مفیدی که ارائه می کنید متشکرم
ناصررضی منش [ 1402-03-24 ]
سلام .منحدود20 سال پیش ترویید پرکارداشتم .قرص میتی مازول میخوردم بعدکاملا خوب شدم ودارومصرف نمیکردمالان حدود2سال است شبها خورخور میکنم وخس خس سینه هم دارم .بشترناراختی منبعداز بیدارشدن است حالت خفگی دارم وبسختی نفس مکشم وبعاز نیم ساعت به حالت طبیعی برمیگردم وهیچ علایم ظاهری وبرامدگی هم ندارم.ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
سانیار حسینی [ 1401-12-22 ]
سلام. متن بسیار عالی و کاربردی بود.خواهرم مشکل ندول تیرویید دارن با خواندن این متن کلی روحیه گرفتم و از نگرانی دراومدم
نازنين حسيني [ 1400-09-07 ]
يك سالي است كه احساس ميكنم چيزي در گلويم متورم است و هنگام بلعيدن آب و حتي آب گلويم دچار ناراحتي و فشار بر روي گلو، بيني و حتي پيشاني ميشوم گاهي درد بر روي انگشت شصت دستم وارد ميشود و حالت عصبي و بيقرار دارم و دندانهايم بطور ناخودآگاه روي هم فشرده ميشود سونوگرافي دادم و چند ندول در گلويم مشاهده شد دكتر غدد به من قرص لووكسين دادند كه صبح ناشتا روزي يك عدد بخورم روزي كه بعلت فراموشي مصرف نميشود دوباره همان حالتها به من دست ميدهد. چند ماهي است كه دچار استخوان درد در نواحي دست و شانه هم شدم.

این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .

