رادیولوژی مرکزی
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / سونوگرافی / انواع و علل انجام سونوگرافی

انواع و علل انجام سونوگرافی

سونوگرافی یکی از روش‌های تصویربرداری است که تقریباً هیچ ضرری برای بدن ندارد که به آن اولترا سونوگرافی Ultrasonography هم میگویند. در روش‌های تصویربرداری با اشعه ایکس مانند رادیوگرافی ساده و یا سی‌تی‌اسکن، بدن تحت تابش مقدار معینی از اشعه یونیزان قرار می‌گیرد که اگر از حد مشخصی بیشتر باشد می‌تواند موجب اشکالاتی در کارکرد سلول‌ها شود. ولی در سونوگرافی از اشعه ایکس استفاده‌ای نمی‌شود.

فواید استفاده از سونوگرافی

به دلیل وجود اشعه ایکس در رادیولوژی در بعضی موارد با اینکه دوز این اشعه بسیار کم است از سونوگرافی برای تصویربرداری انجام می‌شود.
با به وجود آمدن این روش و استفاده از امواج فراصوت این‌چنین مشکلات تا مقدار زیادی حل گردیده تا جایی که امروزه برای مشاهده سلامت جنین از سونوگرافی استفاده می‌شود. با این روش بعضی از کم‌وکاستی‌های اشعه ایکس نیز مانند عدم توانایی در تصویربرداری از بافت‌های نرم مثل طحال، کبد و کلیه از بین رفته است؛ ولی بااین‌وجود هنوز اشعه ایکس در بعضی موارد ارجحیت دارد و پزشک مربوطه با توجه به نوع بیماری تشخیص می‌دهد که از کدام نوع استفاده نمایید.

علل انجام سونوگرافی

این آزمایش کاربردهای بسیار زیادی در تشخیص و درمان انواع بیماری‌ها دارد و به دلایل متعددی انجام می‌شود که عبارت‌اند از:

انواع سونوگرافی

انواع سونوگرافی

این آزمایش انواع مختلفی دارد که در زیر برخی از انواع سونوگرافی ذکر می‌شود و به‌صورت مختصر توضیح داده می‌شود.

سونوگرافی بارداری

سونوگرافی در دوران بارداری به دلایل مختلفی انجام می‌شود تا از سلامت مادر و جنین اطمینان حاصل شود. این آزمایش معمولاً به دلایل پزشکی و به دنبال بروز علائم مشکوک در فرد انجام می‌شود اما گاهی نیز سونوگرافی بارداری صرفاً برای تعیین جنسیت نوزاد انجام می‌شود. اگرچه سونوگرافی برای زنان باردار کاملاً بی‌خطر است اما به‌طورکلی توصیه پزشکان این است که این تصویربرداری تنها در موارد ضروری انجام شود.

سونوگرافی nt

سونوگرافی nt یکی از آزمایش‌های رایج در پایان سه‌ماهه نخست بارداری است و به پزشک شما در تشخیص احتمالی ناهنجاری‌های کروموزومی کمک می‌کند. تمرکز این تصویربرداری ناحیه کوچکی در پشت گردن جنین است که به گره نوچال معروف است. در جنین‌هایی که احتمال اختلالات کروموزومی مانند سندروم داون در آن‌ها بالاست، آب میان بافتی در این ناحیه گردن تجمع پیدا می‌کند. البته تشخیص آب میان بافتی در این آزمایش به‌طور قطعی نشان‌دهنده وجود مشکل جدی در جنین نیست و تنها در صورت تأیید نتایج سونوگرافی با انجام آزمایش‌های غربالگری ژنتیک می‌توان در خصوص وجود این ناهنجاری‌ها قضاوت کرد.

سونوگرافی داپلر

سونوگرافی داپلر یک روش تصویربرداری است که برای نشان دادن حرکت خون در رگ‌های خونی مورداستفاده قرار می‌گیرد و برای این کار از امواج صوتی استفاده می‌شود.
سونوگرافی داپلر به پزشکان کمک می‌کند تا بدون استفاده از اشعه‌ی ایکس یا هرگونه تزریق، بتوانند ازآنچه درون رگ‌های بیمار در حال روی دادن است اطلاعات لازم را به دست بیاورند.
با انجام سونوگرافی داپلر می‌توان از مشکلاتی مانند لخته شدن خون، نارسایی وریدی، انسداد شریانی، بیماری‌های مادرزادی قلبی و تنگی شریان کاروتید و نقص دریچه قلب و ... اطلاعات مفید و موردنیاز پزشکان را به دست آورد.

سونوگرافی داپلر عروق

سونوگرافی داپلر عروق یک آزمایش غیرتهاجمی است که به‌منظور تخمین میزان جران خون در عروق خونی انجام می‌پذیرد. در این آزمایش با استفاده از پرتوهای صوتی با فرکانس بالا، از گلبول‌های قرمز و سایر اجزای خون تصویربرداری می‌شود تا مشکلات مختلف عروق ازجمله گرفتگی رگ‌های مختلف خونی شناسایی شود.

سونوگرافی داپلر بیضه

سونوگرافی بیضه یکی از روش‌های رایج تصویربرداری به‌منظور تشخیص ناهنجاری‌های بیضه در مردان است. پزشک شما ممکن است به دلایل زیر سونوگرافی بیضه را تجویز کند:

تشخیص به‌موقع پیچش بیضه‌ها

سونوگرافی کبد چرب

کبد چرب یکی از عارضه‌های شایع زندگی مدرن به‌خصوص در مردان است؛ که می‌تواند سبب التهاب و مرگ سلول‌های کبدی و درنتیجه فیبروز کبدی شود. برای تشخیص به‌موقع کبد چرب از سونوگرافی کبد به‌عنوان یک راهکار تشخیصی سریع، ارزان و مؤثر استفاده می‌شود. نتایج سونوگرافی کبد چرب به چهار دسته از خفیف تا خطرناک دسته‌بندی می‌شود که طبقه چهارم سیروز کبدی است که به معنای از بین رفتن بخش مهمی از کبد و نیاز به انجام جراحی پیوند کبد است.

سونوگرافی غده تیروئید

غده تیروئید یک غده پروانه‌ای شکل است که در زیر ناحیه گردن قرارگرفته و وظیفه تولید هورمون اصلی سوخت‌وساز بدن را به عهده دارد. سونوگرافی غده تیروئید به‌منظور تشخیص ناهنجاری‌ها یا توده‌های سرطانی غده تیروئید انجام می‌شود تا در صورت لزوم نسبت به درمان سرطان تیروئید سریع‌تر اقدام شود. این سرطان جزء سرطان‌های قابل‌درمان است که در صورت تشخیص به‌موقع می‌توان راهکارهای مناسبی برای کنترل پیشرفت و درمان آن اتخاذ نمود.

سونوگرافی آپاندیس

التهاب حاد آپاندیس یکی از عارضه‌های شایع اورژانسی است که به‌منظور جلوگیری از عوارض جدی باید به‌سرعت تشخیص داده شود و تحت درمان قرار گیرد. آپاندیس یک زائده کوچک و انگشتی شکل است که از ابتدای روده بزرگ منشعب می‌شود و انتهای آن بسته است. افرادی که به التهاب آپاندیس دچار می‌شوند باید سریعاً توسط پزشک معاینه شوند و سونوگرافی آپاندیس در آن‌ها به‌منظور تشخیص میزان التهاب یا پارگی احتمالی آن انجام شود.

سونوگرافی کیسه صفرا

سونوگرافی کیسه صفرا به‌منظور تشخیص مشکلات کیسه صفرا از قبیل سنگ کیسه صفرا انجام می‌شود. سنگ کیسه صفرا سبب ایجاد تهوع، استفراغ و دردهای شدید شکمی می‌شود. یکی از مشکلات رایج کیسه صفرا عفونت و التهاب است که درنتیجه مسدود شدن مجاری آن ایجاد می‌شود.

سونوگرافی شکم و دستگاه گوارش

سونوگرافی شکمی به پزشک شما کمک می‌کند که بسیاری از اعضای قرارگرفته در شکم را معاینه و بررسی کند. این آزمودن برای تشخیص ناهنجاری‌ها و مشکلات عروق خونی شکمی، روده‌ها، کلیه‌ها، کبد، پانکراس و غیره انجام می‌گردد. درصورتی‌که یک بیمار درد شدیدی در ناحیه شکم خود احساس کند، علاوه بر معاینه فیزیکی، احتمال تجویز سونوگرافی شکمی (Abdominal) نیز وجود دارد. برای انجام انواع سونوگرافی شکمی و دستگاه گوارش بهتر است ناشتا باشید و از مصرف صبحانه سنگین و غذاهای چرب مانند کره و تخم‌مرغ پرهیز کنید.

سونوگرافی کلیه

سونوگرافی کلیه ممکن است برای ارزیابی اندازه، شکل و موقعیت قرارگیری کلیه‌ها و ساختارهای مرتبط آن مانند مجاری ادراری و مثانه انجام شود. این سونوگرافی می‌تواند کیست‌ها، تومورها، آبسه‌ها، انسداد کلیوی و عفونت‌های مختلف را تشخیص دهد. سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری یکی از شایع‌ترین مشکلات علی‌الخصوص در آقایان است که به‌وسیله سونوگرافی می‌توان اندازه و موقعیت آن‌ها را تشخیص داد و روش‌های درمانی متناسب را اتخاذ کرد.

سونوگرافی رکتال

سونوگرافی رکتال یا مقعدی یکی از روش‌های رایج تصویربرداری است که برای تشخیص مشکلات مرتبط با پروستات در آقایان انجام می‌شود. در سونوگرافی رکتال، سری مخصوص سونوگرافی وارد مجرای مقعد می‌شود و با استفاده از امواج صوتی، از اندام‌های مقعدی مانند پروستات تصویربرداری را انجام می‌دهد.
سونوگرافی زنان

سونوگرافی پستان ها

همان‌طور که قبلاً اشاره شد سونوگرافی برای اندام‌های توپر روش مناسبی است و با پیشرفت این فنّاوری و قوی شدن امواج برای اعضای سطحی نیز این بستر مهیا شده است.
سونوگرافی پستان ها در کنار روش تکمیلی ماموگرافی در خانم‌ها روشی مناسب تشخیص زودرس سرطان پستان است .البته در کنار این روش‌ها تست خودآزمایی بعد از دوره قاعدگی برای تشخیص هر تغییری در پستان بسیار مناسب است.

زمان انجام سونوگرافی

در مواقعی که تشخیص بیماری از روی علائم یا معاینه فیزیکی امکان‌پذیر نباشد، انجام تصویربرداری سونوگرافی توصیه می‌شود. البته در کنار سونوگرافی روش‌های تصویربرداری دیگری ازجمله سی‌تی‌اسکن و ام آر آی نیز وجود دارد که بسته به تشخیص پزشک، هرکدام از این روش‌ها ممکن است برای تشخیص عارضه‌های مختلف تجویز شوند.

محدودیت‌های سونوگرافی

سونوگرافی یک ابزار تشخیصی قدرتمند و کاربردی است بااین‌حال محدودیت‌های نیز به همراه دارد. امواج صوتی به‌خوبی از هوا یا استخوان عبور نمی‌کنند؛ بنابراین، سونوگرافی در عکس‌برداری از بخش‌هایی از بدن که توخالی هستند یا بااستخوان‌های متراکم پوشانده شده‌اند (مانند مغز و ریه‌ها) آن‌چنان دقیق نیست. برای تشخیص ناهنجاری‌های این نواحی ممکن است پزشک شما آزمایش‌های دیگر مانند MRI یا سی‌تی‌اسکن تجویز نماید.

اقدامات قبل از سونوگرافی

اغلب آزمایش‌های سونوگرافی نیاز چندانی به آمادگی ندارند. هرچند در برخی موارد استثناهایی نیز وجود دارد:
برای برخی از اسکن‌ها مانند اسکن کیسه صفرا پزشک شما ممکن است از شما بخواهد برای مدتی قبل از آزمایش از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید.
در سایر سونوگرافی‌ها مانند سونوگرافی لگنی لازم است مثانه شما پر باشد؛ بنابراین، نوشیدن مقادیر زیاد آب و عدم تخلیه ادرار چند ساعت قبل از انجام آزمایش ضروری است.
ممکن است سونوگرافی در کودکان با سن کم با ملاحظات خاصی همراه باشد که بهتر است قبل از انجام آزمایش با پزشک مشورت کنید.

مزایای سونوگرافی

روشهای رادیو گرافی و سونوگرافی از جمله اقدامات تشخیصی هستند که در بیشتر موارد در صورت عدم دقت، می‌توانند مسیر تشخیص، کنترل و درمان بیماری را تغییر دهند و حتی به قیمت جان بیمار ختم شوند. امروزه مراکز رادیولوژی ، سونوگرافی و ماموگرافی مجهز، دقیق و مدرن زیادی در اغلب شهرها از جمله اصفهان وجود دارد که گزینش و مراجعه به آنها می‌تواند نتایج مثبتی در پی داشته باشد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا
تلفن : 32202762 - 031

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید

نظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
علت انجام سونوگرافی رکتالعلت انجام سونوگرافی رکتال

سونوگرافی ترانس رکتال با تابش امواج اولتراسونیک به نواحی پروستات و بافت های اطراف سبب می گردد تصویری به عنوان خروجی بر روی مانیتور ظاهر شود، از این نوع سونوگرافی بیشتر مواقعی که فرد دچار مشکلاتی در ناحیه پروستات شده و نیاز به تخلیه مداوم مثانه خود داشته باشد استفاده می شود. ... ادامه مطلب

تفاوت رادیولوژی دیجیتال و سادهتفاوت رادیولوژی دیجیتال و ساده

رادیولوژی دیجیتال یکی از روش های متداول تصویربرداری پزشکی است. در این روش با استفاده از اشعه ایکس تصاویر مورد نیاز از بدن تهیه می شود. امواج ایکس با طول موج بسیار پایین و قدرت بالا می توانند به درون اجسام از جمله بدن انسان نفوذ کنند ... ادامه مطلب

محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR) چیست؟محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR) چیست؟

محدودیت رشد داخل رحمی یا IUGR زمانی مطرح می شود که رشد جنین کمتر از حد انتظار می باشد . یعنی سن جنین بر اساس آخرین زمان پریود مادر با سن تخمین زده بر اساس دور شکم ، طول ران و دور سر تفاوت قابل توجهی پیدا می کند . در این مقاله به طور کامل به محدودیت رشد داخل رحمی می پردازیم ... ادامه مطلب

درد لگن علامت چه بیماری‌هایی است؟درد لگن علامت چه بیماری‌هایی است؟

درد لگنی یکی از مشکلات شایع در بین زنان است که به علل متفاوتی رخ می‌دهد. این درد به صورت مقطعی یا تشدید شونده در ناحیه زیر شکم و لگن خاصره زنان ایجاد می‌شود و یکی از روشهای تشخیص آن، سونوگرافی است ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465