رادیولوژی مرکزی
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / سونوگرافی ارتوپدی / کنترل و جلوگیری از پیشرفت پوکی استخوان با تشخیص زود هنگام

کنترل و جلوگیری از پیشرفت پوکی استخوان با تشخیص زود هنگام

استخوان از مواد معدنی و عمدتاً نمک‌های کلسیم تشکیل شده است که توسط فیبرهای کلاژن قوی به یکدیگر متصل شده‌اند. استخوان‌های ما دارای یک پوسته بیرونی ضخیم و سخت(به نام استخوان قشر یا فشرده) هستند که به راحتی در اشعه ایکس دیده می‌شود. در داخل آن، یک شبکه استخوانی نرم‌تر و اسفنجی(استخوان ترابکولار) وجود دارد که ساختاری شبیه لانه زنبوری دارد.

آنچه در این مطلب میخوانید

استخوان یک بافت زنده و فعال است که دائماً در حال تجدید است. بافت استخوانی قدیمی توسط سلول‌هایی به نام استئوکلاست تجزیه می‌شود و با مواد استخوانی جدیدی که توسط سلول‌هایی به نام استئوبلاست تولید می‌شود جایگزین می‌شود. استخوان ها دائماً در حال بازسازی هستند و بافت قدیمی خود را تخریب می‌کنند؛ اما تحت تأثیر عوامل مختفی ممکن است این روند دچار اختلال شود و دچار بیماری مثل پوکی استخوان شود. پوکی استخوان بیماری است که باعث ضعف بیش از اندازه استخوان‌ها می‌شود و همین باعث شکستن استخوان‌ها با کمترین فشار یا برخورد است.

پوکی استخوان ناگزیر است؛ اما در مقابل با داشتن یک سبک زندگی سالم و هدفمند می‌‌توان تا حد زیادی از آن پیشگیری کرد. اگر چه هیچ یک از درمان‌های این بیماری کامل نیستند؛ اما تشخیص زود هنگام و درمان به موقع پوکی استخوان خطر شکستگی‌های بعدی را کاهش می‌دهد.

پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان یا بیماری استئوپروزیس که در انگلیسی به آن Osteoporosis می‌گویند به معنی استخوان متخلخل است. این بیماری با تضعیف استخوان‌ها شما را در معرض خطر شکستگی‌های ناگهانی و غیرمنتظره قرار می‌دهد. درواقع پوکی استخوان به معنی استحکام استخوان کمتر است.

علت و عوامل مؤثر بر پوکی استخوان

استخوان‌های بدن همیشه در حال تغییر هستند. این تغییرات که شامل تجزیه استخوان قدیمی و جایگزینی استخوان جدید است، در سنین جوانی با سرعت بیشتری انجام می‌شوند؛ اما به مرور زمان سرعت آن کاهش می‌یابد و در نتیجه استخوان‌های بیشتری در بدن از بین می‌روند. بنابراین علت پوکی استخوان می‌تواند به عوامل ژنتیکی و یا میزان توده استخوانی تشکیل شده در جوانی بستگی داشته باشد. عوامل مختلفی وجود دارند که ممکن است موجب پوکی استخوان شوند از جمله:

عوامل طبیعی و غیر قابل کنترل

برخی از عوامل ایجاد این بیماری مانند سن، جنسیت، نژاد، سابقه خانوادگی، استخوان بندی بدن و… خارج از کنترل شما هستند. به این معنی که شما نقش زیادی در به وجود آمدن آن ندارید. مثلاً ممکن است به دلایل ژنتیکی به پوکی استخوان مبتلا شوید، یا اغلب شنیده‌اید که گفته می‌شود پوکی استخوان در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود و یا در صورتی هر یک از اعضای خانواده شما به پوکی استخوان دچار شده باشد، ممکن است شما نیز در معرض خطر باشید.

سطح هورمون

گاهی اوقات علت پوکی استخوان، کم و زیاد شدن هورمون‌های خاصی در بدن است. از جمله هورمون‌هایی که منجر به پوکی استخوان می‌شوند می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

تشخیص پوکی استخوان

علائم پوکی استخوان

در مراحل اولیه بیماری پوکی استخوان، علائم واضحی وجود ندارد؛ ولی در مواقعی که استخوان ها ضعیف شده اند و فرد به پوکی استخوان مبتلا شده است، علائم و نشانه هایی در فرد ظهور می کند، از جمله این عوامل عبارتند از:

عوامل خطر ابتلا به پوکی استخوان

عوامل خطر ابتلا به پوکی استخوان که قابل کنترل نیستند عبارتند از:

  1. جنسیت مؤنث
  2. قومیت - قفقازی یا آسیایی
  3. سابقه‌ی خانوادگی

عوامل خطر ابتلا به پوکی استخوان که قابل کنترل هستند عبارتند از:

عوامل خطر دیگر برای ابتلا به پوکی استخوان شامل شرایط پزشکی مانند موارد زیر هستند:

راههای تشخیص پوکی استخوان

پوکی استخوان اغلب در عکس رادیوگرافی زمانی‌که بیمار دچار شکستگی می‌شود، تشخیص داده می‌شود. با این حال، زمانی‌که پوکی استخوان در رادیوگرافی قابل مشاهده است، ممکن است تحلیل استخوان قابل توجهی وجود داشته باشد. اسکن جذب‌سنجی اشعه‌ی ایکس با انرژی دوگانه (DEXA یا DXA) را می‌توان به عنوان یک آزمایش غربالگری برای استئوپنی (کاهش تراکم استخوان که قبل از پوکی استخوان رخ می‌دهد) استفاده کرد. این آزمایش تراکم استخوان را در لگن و ستون فقرات اندازه گیری می‌کند و دقیق‌تر از رادیوگرافی است.

جدیدترین درمان پوکی استخوان

داروی روموزوزوماب (Romosozumab) جدیدترین درمان پوکی استخوان محسوب می‌شود. این دارو مورد تأیید FDA برای درمان پوکی استخوان در زنانی است که وارد دوران یائسگی شده‌اند و در معرض خطر شکستگی استخوان قرار دارند. این دارو به دلیل برخی از عوارض جانبی که دارد، برای همه افراد مناسب نیست. روموزوزوماب معمولاً در زنانی تجویز می‌شود که سابقه شکستگی ناشی از پوکی استخوان دارند یا با عوامل خطر پوکی استخوان مواجه هستند.
همچنین کسانی که سایر روش‌های درمانی در آنها موفقیت آمیز نبوده است یا نمی‌توانند سایر روش‌های درمانی را تحمل کنند نیز، کاندید مناسبی برای دریافت داروی روموزوزوماب هستند. این دارو هرماه یک‌بار با استفاده از دو سرنگ جداگانه تزریق می‌شود. روموزوزوماب فقط باید یک سال مصرف شود؛ زیرا فعالیت استخوانی سازی آن پس از 12 ماه کاهش می‌یابد. زنانی که از این روش درمانی استفاده می‌کنند نیز باید اطمینان حاصل کنند که در حین درمان مقدار کافی کلسیم و ویتامین D دریافت می‌کنند

1. دارو درمانی

داروهای مختلفی برای درمان پوکی استخوان وجود دارند که عبارتند از:

استروژن، تستوسترون و رالوکسیفن (تعدیل‌کننده انتخابی گیرنده استروژن) جزء این دسته از داروها هستند. درمان با استروژن، به ویژه زمانی که بلافاصله پس از یائسگی شروع شود، می‌تواند به حفظ تراکم استخوان کمک کند. با این حال، استروژن درمانی ممکن است خطر سرطان سینه و لخته شدن خون را افزایش دهد که این می‌تواند باعث سکته مغزی شود. بنابراین، استروژن معمولاً برای زنان جوان‌تر یا زنانی که برای کنترل علائم یائسگی به درمان نیاز دارند، تجویز می‌شود.
در مردان، پوکی استخوان ممکن است با کاهش تدریجی تستوسترون به دلیل افزایش سن مرتبط باشد. درمان جایگزینی تستوسترون می‌تواند به بهبود علائم تستوسترون پایین کمک کند؛ اما داروهای پوکی استخوان در مردان به طور وسیع مورد مطالعه گرفته‌اند و به همین دلیل غالباً مصرف آنها به تنهایی یا در کنار تستوسترون توصیه می‌شود.
رالوکسیفن داروی دیگری است که برای درمان پوکی استخوان در زنان یائسه به‌کار می‌رود. تأثیر رالوکسیفن روی استخوان‌ها مانند استروژن است؛ اما بعضی از خطرات آن را ندارد. این دارو به شکل قرص موجود است و معمولاً به مدت پنج سال و به صورت روزانه مصرف می‌شود. علاوه بر درمان پوکی استخوان، گاهی اوقات رالوکسیفن برای کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. گرگرفتگی یکی از عوارض جانبی رالوکسیفن است. این دارو همچنین ممکن است خطر لخته شدن خون را افزایش دهد.
کلسی‌تونین-سالمون یک هورمون سنتتیک است که احتمال شکستگی ستون فقرات را کاهش می‌دهد؛ اما لزوماً روی شکستگی لگن یا سایر انواع شکستگی‌ها تأثیر ندارد. این دارو به صورت تزریقی یا استنشاقی مصرف می‌شود.

بیس‌فسفونات‌ها به طور گسترده برای مردان و زنانی که در معرض خطر شکستگی استخوان قرار دارند، تجویز می‌شوند. این داروها به شکل‌های مختلف مصرف می‌شوند (روزانه، هفتگی، ماهانه و حتی سالانه). چند نمونه از بیس‌فسفونات‌ها عبارتند از:

  1. آلندرونات
  2. ایباندرونات
  3. رزیدرونات
  4. زولدرونیک اسید

پس از سه تا پنج سال ممکن است بتوانید مصرف بیس‌فسفونات‌ها را متوقف کنید و پس از قطع، همچنان از مزایای آنها بهره‌مند شوید.

دنوزوماب محصولی است که به صورت تزریقی هر 6 ماه یک‌بار برای زنان و مردان تجویز می‌شود. از این دارو غالباً زمانی استفاده می‌شود که سایر درمان‌ها شکست خورده باشند. حتی در بعضی موارد که عملکرد کلیه کاهش پیدا کرده است، می‌توان از دنوزوماب استفاده کرد. اثرات طولانی‌‎مدت دنوزوماب هنوز مشخص نیست؛ اما مثل بیس‌فسفونات‌ها عوارض جانبی بالقوه جدی دارد. برای مثال، می‌تواند روی استخوان ران یا فک تأثیر بگذارد یا خطر عفونت را افزایش دهد.

این محصولات در افراد مبتلا به پوکی استخوان باعث استخوان‌سازی می‌شوند. دکتر ارتوپد ممکن است برای درمان پوکی استخوان شدید که به سایر روش‌های رایج پاسخ نمی‌دهد، داروهای زیر را تجویز کند:

  1. روموسوزوماب: استفاده از این دارو برای زنان یائسه که در معرض خطر شکستگی هستند تأیید شده است. این محصول هم باعث تشکیل استخوان جدید می‌شود و هم تجزیه استخوان را کاهش می‌دهد. روموسوزوماب هر ماه به صورت 2 آمپول و به مدت یک سال تزریق می‌شود.
  2. تری‌پاراتاید و آبالوپاراتاید: این داروهای تزریقی شبیه هورمون‌ پاراتیروئید هستند و ساخت استخوان جدید را تحریک می‌کنند. از تری‌پاراتاید و آبالوپاراتاید حداکثر به مدت 2 سال استفاده می‌شود.

بعد از اینکه مصرف داروهای استخوان‌ساز فوق را متوقف کردید، باید برای حفظ ساخت استخوان جدید از سایر داروهای پوکی استخوان استفاده کنید.

2.استفاده از مکمل‌های غذایی

پزشک معمولاً به شما دریافت کافی کلسیم و ویتامین D را توصیه می‌کند. بهتر است نیازهای تغذیه‌ای خود را از طریق رژیم غذایی برآورده کنید؛ اما گاهی اوقات پیش‌گیری از پوکی استخوان یا درمان پوکی استخوان با تغذیه امکان‌پذیر نیست. اینجا است که باید به سراغ مکمل‌های غذایی بروید. توصیه می‌شود بزرگسالان با مصرف غذا یا مکمل هر روز 1000 تا 1200 میلی‌گرم کلسیم دریافت کنند. دریافت کلسیم بیش از مقادیر توصیه شده نه تنها روی استحکام استخوان‌ها تأثیر مثبت ندارد، بلکه خطر سنگ کلیه، تجمع کلسیم در عروق خونی و یبوست را افزایش می‌دهد.
نظرات مختلفی در مورد سطح نرمال ویتامین D وجود دارد. با این حال، مشخص شده است که بسیاری از افراد به کمبود این ویتامین مبتلا هستند و ممکن است به مصرف مکمل نیاز داشته باشند. پزشک می‌تواند سطح ویتامین D را با آزمایش خون اندازه‌گیری کند و سپس بر اساس نتیجه آزمایش توصیه‌های لازم را به شما ارائه دهد.

سایر درمان پوکی استخوان

رعایت توصیه‌های زیر به کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان یا شکستگی استخوان کمک می‌کند:

پیشگیری از پوکی استخوان

هم مردان و هم زنان از سنین جوانی می توانند برای پیشگیری از پوکی استخوان، اقدامات زیر را انجام دهند:

شما می توانید برای تشخیص شکستگی یا دررفتگی استخوان شانه با رادیوگرافی ، به رادیولوژی مرکزی اصفهان مراجعه نمایید. شماره تلفن این مرکز در انتهای صفحه درج شده است.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا
تلفن : 32202762 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :محمد [ 1403-01-09 ]
سلام من بشدت ب ابن استخوانسازروموسوزمب نیاز دارم.ولی گیرم نمیاد جایی سراغ دارید که داشته باشه؟

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تفسیر نتایج سونوگرافی کبدتفسیر نتایج سونوگرافی کبد

کبد یکی از مهمترین عضو های بدن است که به عنوان دومین عضو بزرگ بدن شناخته شده است. کبد با عبور مواد غذایی از خود فاکتور های مضر مواد غذایی را می گیرد و ... ادامه مطلب

درمان های رایج انواع کیستدرمان های رایج انواع کیست

کیست ها کیسه هایی هستند که در پوست یا نواحی دیگر بدن ظاهر می شوند و حاوی مایعات ، هوا یا مواد دیگری هستند . کیست ها انواع مختلفی دارند و عواملی همچون انسداد مجاری ، تورم فولیکول های مو و یا عفونت ها می توانند باعث ایجاد کیست شوند . در این مقاله به بررسی تخلیه انواع کیست می پردازیم ... ادامه مطلب

کاربرد سونوگرافی مقعدی چیست و به چه دلیل انجام میشود؟کاربرد سونوگرافی مقعدی چیست و به چه دلیل انجام میشود؟

سونوگرافی مقعدی به عنوان یکی از ابزارهای تشخیصی دقیق برای بررسی سرطان پروستات شناخته شده است. در این روش تصویربرداری، امواج اولتراسوند از طریق پروب به داخل بدن فرستاده می شود، امواج با برخورد به هر اندام از آن عبور می کنند یا بازمی‌ گردند. ... ادامه مطلب

زمان دیده شدن جنین در سونوگرافی واژینالزمان دیده شدن جنین در سونوگرافی واژینال

سونوگرافی به عنوان روشی برای تعیین سلامت، رشد و تخمین تاریخ تولد جنین، می تواند به شما در تشخیص بارداری، اطمینان کامل بدهد. ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465